Schuurpapier

De korrelgrootte van schuurpapier geeft aan hoe grof of hoe fijn het schuurpapier is. Hoe lager het getal, hoe grover het schuurpapier. Korrel 100 is bijvoorbeeld grover dan korrel 180.

Lang geleden maakten we schuurpapier door gewoon zand op een papiertje te plakken. De Engelsen noemen schuurpapier ook nu nog steeds “Sanding paper”. Daarbij was het natuurlijk prettig als de zandkorrels op dat schuurpapier een beetje dezelfde maat zouden hebben. Het zand werd daarom gezeefd om de korrels van gelijke maat bij elkaar te krijgen en daar komt ook de aanduiding van de korrelgrootte vandaan. Had je een zeef met 100 gaatjes per vierkante mm dan kreeg je zand voor schuurpapier korrel 100, had je een fijner zeef met 180 gaatjes dan kreeg je dus ook fijner zand en noemde je dat schuurpapier korrel 180.

Welke korrel schuurpapier je moet gebruiken hangt af van het doel van het schuren. Grovere korrels verwijderen materiaal en maken het oppervlak ruwer, terwijl fijnere korrels het hout juist gladder maken. Wil je het oppervlak ruwer maken omdat je bijvoorbeeld hechting wilt voor je verf of wil je het juist fijner maken om meer glans te krijgen voor je olie-afwerking?

Welke korrel schuurpapier je moet gebruiken hangt dus af van waar je heen wilt maar ook van waar je begint.

Veelgebruikte korrels voor hout zijn bijvoorbeeld:

• korrel 80–120 voor grover schuurwerk
• korrel 120–180 voor voorbereiden van olie of verf
• korrel 220 en fijner voor zeer glad schuren of polijsten

Heb je een glad geschilderd oppervlak en wil je dat opruwen zodat je volgende laag verf een goede hechting krijgt dan zul je het oppervlak moeten schuren met een korrel die grover is dan het oppervlak nu is. Veel gebruikte korrels voor die toepassing zijn de korrels 100, 120, 150, 180 of soms nog fijner. Hoe grover de korrel (dus hoe lager het nummer) hoe grover het oppervlak zal worden en hoe meer hechting je krijgt maar hoe minder mooi strak het oppervlak zal worden.

Heb je een kaal stuk hout en wil je dat zo mooi mogelijk maken met een olie-afwerking dan kan het zijn dat je het oppervlak juist fijner wil schuren om bijvoorbeeld de strepen van de schaafmachine te verwijderen (“machineslag” noemen we dat). Heb je een heel fijn stuk hout dat je tot hoogglans wil polijsten dan gebruik je de hele fijne korrels zoals 400, 600, 800 of nóg fijner.

Je moet alle schuurkorrels volgen omdat iedere volgende korrel de krassen van de vorige korrel verwijdert. Sla je stappen over, dan blijven diepe krassen zichtbaar in het hout.

Schuurpapier komt in allerlei korrelgroottes van heel grof tot heel fijn. Zet eens even je microscoopbril op en kijk naar je werkstuk. Door die bril gezien is het oppervlak van je werkstuk als je begint waarschijnlijk erg grof. Het is alsof je naar een berglandschap zit te kijken. Wat gaan we nu doen als we dat berglandschap willen veranderen in een gladde ijsvlakte?

Precies: Grof geschut inzetten! We beginnen die berg op te blazen met dynamiet, oftewel een grove korrel zoals bijvoorbeeld korrel 100 of misschien nóg wel grover.

Zodra we alle bergen met dynamiet hebben opgeblazen is het oppervlak natuurlijk nog lang niet keurig glad. De volgende stap is dan om gebruik maken van shovels en drilboren om de grotere stukken weg te halen.

Daarna komt er misschien een hamer en uiteindelijk misschien zelfs wel een theelepeltje om het oppervlak perfect glad te krijgen.

Zou je stappen overslaan en dus geen dynamiet, drilboor of hamer gebruiken dan probeer je als het ware om met een theelepeltje de Mont Blanc weg te scheppen. Dat gaat misschien best een keer lukken maar je hebt dan wel héél veel theelepeltjes en héél veel tijd nodig. En dát is dus de reden dat je geen stappen over mag slaan.

Het verschil tussen nat en droog schuurpapier zit vooral in de lijm en het materiaal van het papier. Droog schuurpapier is niet waterbestendig, terwijl nat schuurpapier speciaal gemaakt is om met water te gebruiken. Zou je droog schuurpapier dus nat gebruiken dan vallen de korrels er af en heb je er niets meer aan. Bij nat oftewel waterproof schuurpapier zijn de korrels gelijmd met een duurdere, watervaste lijm.

Behalve dat er andere lijm gebruikt wordt is natuurlijk ook het “papier”waar de korrels op gelijmd zijn van een andere kwaliteit. Voor droog schuurpapier kan dat gewoon papier zijn maar bij natte toepassing zou ook dat papier gewoon uit elkaar vallen waardoor je er niets aan hebt. Nat schuurpapier heeft dan ook meestal een “backing” van een soort linnen- of kunststofachtig materiaal waardoor het waterbestendig is.

En verder?

Nou, nat schuurpapier is gemaakt om nat te gebruiken. Als je volgens de regels der kunst nat schuurt dan wordt het schuurstof dat je maakt als het ware door het water vantussen de korrels gespoeld waardoor het schuurpapier keurig schoon blijft. Bij droog schuurpapier gebeurt dat niet en blijft dat schuurstof dus langer tussen je schuurkorrels zitten. Als er teveel schuurstof tussen de korrels blijft zitten dan slaat je schuurpapier dicht en doet het zijn werk niet meer. Bij droog schuurpapier moet de fabrikant dus meer ruimte tussen de korrels vrijlaten om het schuurstof een plekje te geven dan bij waterproof schuurpapier. Bij waterproof schuurpapier kun je dus veel meer schuurkorrels op een vierkante centimeter plakken omdat er eenvoudigweg minder ruimte nodig is om het schuurstof een plekje te geven. En dát betekend dus dat nat schuurpapier ook sneller schuurt dan droog schuurpapier omdat er meer schuurkorrels op een vierkante centimeter zitten…