Eikenhout behandelen? Voorkom vlekken, scheuren en verkleuring

Eikenhout behandelen per toepassing

Eikenhout wordt op veel verschillende manieren toegepast. De juiste behandeling hangt af van waar het hout wordt gebruikt en aan welke omstandigheden het wordt blootgesteld.
Op de volgende pagina vind je bijvoorbeeld de praktische werkinstructie voor: Eiken tuintafel behandelen

Eikenhout behandelen dat zwaar belast wordt (eiken hout behandelen voor buitengebruik, keukentafels e.d.) gaat als volgt:

Eerste laag Verbeterde Houtolie verdund met circa 30% Terpentijnolie aanbrengen.
Tweede laag Verbeterde Houtolie verdund met circa 10% Terpentijnolie aanbrengen.
Volgende lagen Verbeterde Houtolie onverdund aanbrengen tot het hout volledig verzadigd is.
Voor toepassing buiten (bijvoorbeeld de wanden van het tuinhuis) kan als laatste laag Verbeterde Danish Oil worden gebruikt waardoor een betere weerbestendigheid wordt verkregen. Lijnzaadolie voor hout en ook dubbel gekookte lijnolie zijn voor eiken minder geschikt omdat het de neiging heeft om sterk te verkleuren.
Voor buitengebruik kan de levensduur verlengd worden door vanaf de eerste laag wat Levensduurverlenger aan de olie toe te voegen.

Het al dan niet verdunnen van de olie werkt eenvoudig als volgt. Hoe sterker wordt verdund, hoe dieper de olie in zal dringen, hoe dikker de uiteindelijke oliefilm en dus hoe beter de uiteindelijke bescherming zal worden. Ook zijn dan meer lagen nodig om het hout volledig te verzadigen (wat het doel van een olie-afwerking is) zodat er ook meer werk en materiaal benodigd is.

Eiken hout behandelen voor buitengebruik

Eiken hout behandelen voor buiten vraagt om een iets andere aanpak dan binnentoepassingen. Buiten krijgt eiken te maken met regen, UV-straling, temperatuurschommelingen en een hogere kans op schimmelvorming. De behandeling moet daarom niet alleen beschermen tegen vocht, maar ook vergrijzing en aantasting door zonlicht zoveel mogelijk beperken. Voor eiken hout buitengebruik is het belangrijk het hout zo diep mogelijk met olie te verzadigen. Dit voorkomt dat vocht het hout kan binnendringen en beperkt werking en scheurvorming. Begin daarom altijd met een goed indringende eerste laag.

Werkwijze eiken hout behandelen buiten

Eiken hout behandelen buiten gaat als volgt:

– Breng als eerste laag een sterk indringende olie aan, zoals Verbeterde Houtolie verdund met circa 30% Terpentijnolie.
– Breng daarna een tweede laag aan met circa 10% verdunning om het hout verder te verzadigen.
– Voor buitentoepassingen, zoals tuinhuiswanden, gevelbekleding of pergola’s, kan als afwerklaag Verbeterde Danish Oil worden gebruikt voor een hogere weerbestendigheid.
– Voor horizontale delen buiten, zoals tafels, banken of liggers, blijft Verbeterde Houtolie de meest duurzame keuze.
– Door vanaf de eerste laag Levensduurverlenger aan de olie toe te voegen, wordt het onderhoudsinterval bij buitengebruik merkbaar verlengd.

Neem overtollige olie altijd tijdig en grondig af om kleverigheid en ongelijkmatige droging te voorkomen.

Als u een glanzend of het best weer- en waterbestendige oppervlak wilt dat met olie mogelijk is, kies dan voor Vernisolie

Zowel voor binnen als buitengebruik kunt u Eikenhout ook een glanzend, vernisachtig oppervlak geven dat bovendien ook nog eens extra weerbestendig is. Dat gaat als volgt:

Eerste lagen Vernisolie Grondlak aanbrengen tot het hout volledig verzadigd is.
Verolgens afwerken met Vernisolie Deklak.
De werkwijze om een glanzend oppervlak te krijgen staat beschreven op de pagina over blanke lak.
Doordat met de Vernisolie echt een laag olie óp het hout kan worden aangebracht is de levensduur van de oliefilm langer dan bij de eerder genoemde “gewone” oliebehandeling. Door Levensduurverlenger aan de Deklak toe te voegen wordt de levensduur nog verder verlengd. Voordelen van die Deklak zijn een hogere glans, minder frequent onderhoud en minder kans dat het hout zwart wordt.

De algemene werkwijze voor eikenhout behandelen is als volgt:

De olie dun aanbrengen met kwast
Ongeveer een half uur in laten trekken. Plaatsen die in die tijd de olie makkelijk opnemen direct nogmaals in de olie zetten. Met name kopse kanten, knoesten, scheuren en dergelijk extra aandacht geven
Het oppervlak afnemen met schone, droge lappen zodat er geen olie op het oppervlak achterblijft
De lappen uitgespreid laten drogen om broei te voorkomen
Eventueel volgende lagen na een dag wachten aanbrengen.
Zoveel lagen aanbrengen tot het hout niets meer opneemt en dus verzadigd is

Lees hier waarom olie hout altijd donkerder / warmer van kleur maakt. Hoe sterk het kleurverschil zal zijn is afhankelijk van het absorberend vermogen van het betreffende stuk. Over het algemeen krijgt u hiervoor een redelijke indicatie door het hout even nat te maken met water. Tungolie vergeeld niet, het hout zelf kan onder invloed van licht echter wel verkleuren; daar veranderd een olie-afwerking weinig aan.

Omdat een olie-afwerking vooral in het hout zit in tegenstelling tot een beits of een vernis, is de toplaag van de olie relatief dun. De zon breekt deze dan ook relatief snel af. De beschermende werking voor het hout gaat daarmee niet verloren omdat de olie in het hout zit. Als u het hout “nieuw” wilt houden vult u die toplaag olie dus regelmatig even aan. Hoe vaak dit dient te gebeuren is lastig vooraf te bepalen omdat dat sterk af hangt van de mate van belasting maar als de oorspronkelijke bescherming goed is aangebracht bestaat dit onderhoud uit niet meer dan schoonmaken van het oppervlak met bijvoorbeeld Lijnoliezeep en vervolgens eenvoudig afnemen met een in olie gedrenkte doek. Meerdere lagen aanbrengen is bij tijdig onderhoud normaliter niet nodig.

Vergrijsd eiken zijn kleur terug geven

Eiken vergrijsd onder invloed van zonlicht en kan zwart worden doordat vocht uit de lucht reageert met het van nature in Eiken aanwezige looizuur. Beide verkleuringen kunnen in veel gevallen worden teruggedraaid. Eikenhout behandelen met Oxaalzuur hersteld meestal de oorspronkelijke kleur.

Let op!

Eiken bevat looizuur en bevat ook vaak van nature aanwezige schimmels en sporen. Daardoor kan ook goed afgewerkt Eiken dat buiten komt te wonen toch zwarte verkleuringen gaan vertonen. Dat is een eigenschap van het hout en helaas dus niet te voorkomen. Waarschijnlijk mede door de klimaatverandering bevatten ook andere houtsoorten steeds vaker schimmelsporen die ook steeds vaker tot groei komen waardoor ook goed behandeld hout toch zwarte plekken gaat vertonen.
Zorg er voor dat het hout goed droog is voordat u het hout gaat afwerken en lees deze pagina voor meer informatie.
Houtolie dat goed is aangebracht is binnen een dag droog. Het duurt echter ongeveer 4 weken voor de olie volledig is doorgehard en zijn maximale sterkte heeft. In die periode wisselt de waterbestendigheid een aantal keren van heel goed naar slecht en vice versa. Heeft u dus een eiken tafel of werkblad behandeld, wees dan de eerste 4 weken extra voorzichtig en ruim gemorste vloeistoffen direct op. Na het volledig uitharden is de olie uitstekend waterbestendig.
Behandel eiken ook tijdig tegen houtwormen. Op deze pagina over houtworm vertellen we u daar alles over.

Veelgestelde vragen over eiken behandelen

Lees hier de meest gestelde vragen over eiken behandelen en hun antwoorden

Ja. Eikenhout dat buiten staat krijgt te maken met regen, UV-licht, temperatuurschommelingen en schimmelvorming. Daardoor breekt een afwerking buiten sneller af dan binnen. Een eiken tuintafel moet daarom dieper met olie worden verzadigd en regelmatiger worden onderhouden. Binnen ligt de nadruk vooral op bescherming tegen vlekken en slijtage, terwijl buiten vooral vochtopname en vergrijzing worden beperkt.

Dat hangt af van de toepassing en de belasting. Binnen is één onderhoudsbeurt per één tot enkele jaren meestal voldoende. Buiten kan jaarlijks onderhoud nodig zijn, vooral op liggende oppervlakken zoals tafels. Een goed moment om opnieuw te behandelen is wanneer water niet meer parelt op het hout of wanneer het oppervlak droog begint aan te voelen.

Eikenhout wordt zwart doordat het looizuur in het hout reageert met vocht of metalen zoals ijzer. Deze chemische reactie veroorzaakt donkere verkleuringen in het hout.

Eikenhout bevat een stofje genaamd Looizuur dat met van alles en nog wat reageert. Een van de materialen waar looizuur mee reageert is water en het gevolg van die reactie is een zwarte kleurstof. Als eikenhout dus nat wordt reageert het looizuur met het vocht en ontstaat een zwarte verkleuring. Dat is helaas een eigenschap van eiken die niet altijd te voorkomen is. Het zwart wordt doet overigens niets af aan de kwaliteit of de bescherming van het hout en kan dus geen kwaad.

Lees ook hoe je zwart of vergrijsd hout herstellen in zijn werk gaat en hoe je zwarte schimmel kunt bestrijden. Hardnekkige zwarte verkleuringen kun je vaak verwijderen met oxaalzuur.

Niet altijd, nieuw of ruw eikenhout kan licht worden geschuurd om het oppervlak gelijkmatig te maken. Is het hout al glad en schoon, dan is schuren vaak niet nodig. Belangrijker is dat het hout vetvrij, schoon en volledig droog is voordat olie wordt aangebracht. Te fijn schuren kan er zelfs voor zorgen dat olie minder goed in het hout trekt.

De beste olie voor eikenhout is een diep indringende houtolie die het hout van binnenuit beschermt en het natuurlijke karakter van eiken behoudt. Een olie-afwerking blijft flexibel en kan eenvoudig worden onderhouden zonder het hout volledig opnieuw te hoeven schuren.

Welke olie het meest geschikt is hangt af van de toepassing. Lees daarom ook onze werkinstructie eikenhout behandelen. Wil je meer weten over hoe olie hout beschermt? Lees dan ook onze uitleg over hoe hout oliën precies werkt.

Dat kan, maar het hout zal snel vergrijzen en ruwer worden. Onbehandeld eikenhout neemt makkelijker vocht op, waardoor vervuiling en schimmelvorming sneller optreden. Een oliebehandeling vertraagt dit proces aanzienlijk en maakt onderhoud eenvoudiger, terwijl het natuurlijke karakter van het hout behouden blijft.

Een eiken tafel behandelen begint met een schoon, droog en vetvrij oppervlak. Verwijder eerst vuil of oude resten met een geschikte reiniger en laat het hout volledig drogen. Breng daarna een dunne laag olie aan en laat deze ongeveer 20 tot 30 minuten in het hout trekken. Neem overtollige olie altijd volledig af om plakkerigheid te voorkomen. Herhaal de behandeling totdat het hout verzadigd is.
Voor tafels binnenshuis ligt de nadruk op bescherming tegen vlekken en slijtage, terwijl een eiken tafel die buiten staat extra bescherming nodig heeft tegen vocht en UV-belasting.